Ana Sayfa / İlaçlar / Zona Hastalığı Nedir? Gece Yanığı Nedenleri Belirtisi ve Tedavisi
zona hastalığı nedenleri belirtileri ve tedavi yöntemleri

Zona Hastalığı Nedir? Gece Yanığı Nedenleri Belirtisi ve Tedavisi

zona hastalığı nedenleri belirtileri ve tedavi yöntemleri

Zona hastalığı; tıbbi dilinde Herpes Zoster, halk arasında ise Gece Yanığı hastalığı adlarıyla anılan; hayatının bir döneminde su çiçeği rahatsızlığı geçirmiş olan kişilerde grip soğuk algınlığı gibi vücudun direncini ve bağışıklık sistemini düşüren bir hastalık sırasında ya da yoğun stres altında kalmaya bağlı olarak ortaya çıkabilen, yüzde ve daha çok vücudun çeşitli yerlerinde kırmızı ve ağrılı kabarıklıklar şeklinde kendi gösteren viral bir cilt hastalığıdır.

Zonanın şiddettine bağlı olarak deri üstündeki görünümü, iltihaplı olup olmama durumu ve verdiği ağrı, sıkıntı v.b. şikayetler değişkenlik gösterebilir.

Zona Hastalığı Neden Olur?

Zona; su çiçeği hastalığına neden olan Varisella Zoster ismi verilen virüsün neden olduğu sinir iltihabının, yıllar sonra yoğun stres ya da immun sistem zayıflığı tarafından tetiklenmesi sonucu ortaya çıkar. Deride parça parça kırmızı, ağrılı ve kaşıntılı şekilde meydana gelen bir kabarıklıklar tıpta Zoster uçuğu(Herpes Zoster) adını almıştır ve genelde akşam herhangi bir belirti göstermezken sabah uyandığında kişiler tarafından vücudunda meydana geldiği görülen bir cilt rahatsızlığı olması ve görünümünün yanığa benzemesi sebebiyle halk arasında Gece yanığı hastalığı adı ile anılmaya başlamıştır.

 Nasıl Ortaya Çıkar? Sebepleri Nelerdir?

Su çiçeğine neden olan Varisella Zoster virüsünün lenf düğümlerine yerleşip sinir uçlarını etkilemesi sonucunda, yıllarda pasif durumda bekleyerek belirti vermeyen ve bir şikayete neden olmayan virüs, özellikle 60 yaş sonrası kişilerde olmak üzere, çeşitli risk faktörlerine bağlı olarak ilerleyen dönemlerde ortaya çıkarak, adına Zona hastalığı denilen deri lezyonlarına sebebiyet veren bu rahatsızlığa yol açabilir.

Genel özelliği olarak yüzün belirli bir bölümünü veya baş-boyun kısmını ve alt sırt gibi vücut bölgelerini etkileyen ağrılı bir cilt döküntüsüdür. Spesifik olarak, döküntü genellikle önceki varicella tutulumunun daha yoğun olduğu aynı bölgede bulunur. Daha sonra, bu kızarıklık hızla bir veya iki hafta sonra çoğunlukla tedavi gerektirmeyen şekilde ortadan kendiliğinden kaybolan kabarcıklar oluşturur.

Kimleri Etkiler?

Sağlık Bakanlığı verilerine göre, nüfusun yaklaşık olarak %15’i yaşamları boyunca en az bir kere zona hastalığına yakalanmaktadır Her ne kadar 60 yaş üstü insanlarda daha yaygın olsa da, daha önce suçiçeği geçirmiş olan herkes bu hastalık için risk altındadır. Ancak su çiçeği aşısının yaygınlaşması ile birlikte gelecek nesillerde zona hastalığının da tamamen ortadan kalkacağı düşünülmektedir. Bebeklerde su çiçeği aşısı yazımıza bakarak, bebeğinizi zamanında aşılatarak, ilerleyen zamanlarda zonanın ortaya çıkmasını nasıl engelleyebileceğinizi öğrenebilirsiniz.

Zona’yı Tetikleyen Risk Faktörleri

Bir takım kişilerin zona hastalığına yakalanma riski diğerlerinden daha yüksektir. Herpes Zoster geliştirmek için risk grubu oluşturan kişiler ise başlıca şu özelliktedirler;

  • Yaşlılar: 60 yaş üstü grup vücuttaki pasif durumda bulunan virüslerle başa çıkmakta daha zayıf bir yapıya sahip oldukları için, daha ufak güçsüzlükler ve ciddi boyutta olmayan stres faktörleri bile su çiçeği pasif virüsünü bulunduran yaşlılarda her an aktive olabilir ve deride döküntüler olarak kendini gösterebilir
  • İmmün sistemin baskılandığı hastalıklara sahip olanlar:  HIV virüsü taşıyıcılarından tutun, bağışıklık sistemini çökerten ya da zayıflayan çeşitli hastalıklara sahip genç yaşlı herkes zona hastalığı geliştirmeye daha yatkındırlar..

Zona Hastalığının en Yaygın Belirtileri Nelerdir?

Zona belirtilerinin şiddeti kişiden kişiye değişebilmekle birlikte, en yaygın olaran görülen zona başlangıç belirtleri şu şekildedir;

Değişken şiddetli ağrı (hafif veya ateş olabilir), sürekli veya aralıklı, yaralanmanın görüneceği bölgede, genellikle göğüs, bel, uyluk veya yüz ve hatta göz çevresinde bir tarafta kaşıntı veya karıncalanma.
Daha sonra, bu belirti kızarık bir cilt bölgesinde döküntü haline gelir ve üzerinde kabarcıklar hızla ortaya çıkar.
Yedi ila on gün sonra lezyonlar kurur ve cilt normalleşmek için iki ila dört hafta sürebilir, ancak progresif olarak kaybolan sarımsı kahverengi kabuklara dönüşür. Bazen, kabuklar bazı kalıntı izleri bırakabilir.
Diğer olası belirtiler: mide ağrısı, ateş, baş ağrısı, şişmiş lenf düğümleri ve kas ağrıları veya yorgunluk.

Nasıl Teşhis Edilir?

Doktorunuz, su çiçeği geçirmiş olsanız bile tıbbi geçmişinizi soracaktır. Belirtilerinizi soracak. Fizik muayenesinden geçecek ve kızarıklığını kontrol edecek. Zona teyit edebilir bir test var, ama genellikle gerekli değildir.

Ciltte Zonadan Etkilenen Bölgeler

Zona hastalığının neden olduğu kabarcıklar ve kızarıklıklar ciltte yaygın bir şekilde bulunabilir. Her bölgesinde görülebilen zona genel u vücut bölümlerinde daha yaygındır;

  • Elde ayakta zona çıkar
  • Yüzde Gözde zona çıkabilir
  • Kulakta ve boyunda zona çıkabilir
  • Bebeklerin cildinde çok nadiren görülebilir.

Bulaşıcı Mıdır?

Bu hastalık, bir kişiden diğerine yayılamaz, ancak sahibi olan kişi, virüsü içeren kabarcıkların salgılarıyla doğrudan temas yoluyla varisella zoster virüsünü başkalarına bulaştırabilir.

Bu nedenle, ilk kez enfekte olmuş kişi hastanın cilt lezyonları yoluyla bu virüsle temas ederse, zona yerine su çiçeği geliştirir.

Kişi kabarcıklar oluşmadan yayılamaz, bir kez kurur ve kabuklar ortaya çıkmaz.

Cinsel Yolla Bulaşır mı?

Zona hastalığının cinsel yolla bulaştığına dair herhangi bir bulgu ya da veri yoktur.

Bebeklere Bulaşır mı?

Virüsün bebeklere bulaşması durumunda kendini zona şeklinde değil, şayet bebek aşısız ise su çiçeği şeklinde gösterebilir.

 

Zona’nın Ortaya Çıkması Engellenebilir Mi?

Zona önlemenin en iyi yolu aşı olmaktır. Çocuklarınızı su çiçeği üzerine aşılayın. Bu aşı suçiçeği alma riskinizi azaltır. Daha önce suçiçeği geçirmemiş zona hastalığı olması mümkün değildir.

Büyüdüğünüzde, zona aşısını uygulayın. 60 yaş üstü yetişkinler için tavsiye edilir. Zona hastalığı önleyebilir. Zona hastaları, hastalığın geri dönmesini engellemek için aşı yaptırmalıdır. Aşının yaygın yan etkileri, enjeksiyon bölgesinde baş ağrısı, kızarıklık, şişme, kaşıntı ve ağrıdır.

Zona aşısı bir kişi için tavsiye edilmez:

Jelatine veya antibiyotik neomisinine karşı alerjik bir reaksiyon geçirdiniz.
Zona aşısının herhangi bir bileşenine alerjiniz var.
Bağışıklık sisteminiz lösemi, HIV veya AIDS gibi hastalıklar nedeniyle zayıflar.
Kanser tedavisi alıyorsunuz.
Yüksek doz steroidler dahil olmak üzere bağışıklık sisteminizi baskılayan ilaçlarla tedavi ediliyorsunuz.
Hamileyseniz veya aşıyı aldıktan sonraki 4 hafta içinde hamile kalabilirsiniz.

Zona Hastalığı Nasıl Tedavi Edilir?

Genellikle bir veya iki hafta sonra kendiliğinden düzelse de, antiviral ilaçlar ile tedavi edilirse, herpes zosterin süresi ve ciddiyeti daha kısa olabilir. Hastaya bağlı olarak, bunlar oral veya intravenöz olarak uygulanabilir.

Clínica Universidad de Navarra’ya göre, bu tedavi kabarcıkların başlamasından sonraki ilk 72 saat içinde başlarsa etkilidir. Ek olarak, cilde antiseptikler uygulanarak lezyonların enfeksiyonundan kaçınılmalıdır.

Akut fazdaki ağrının tedavisi için, analjeziklerin tipi ve en uygun doz yoğunluğuna göre seçilecektir. Eğer lezyonlar çözüldükten sonra rezidüel rezidüel ağrı-postherpetik nevralji varsa, ilk analjezik tedaviler başarısız olursa ve ağrı çok yoğunsa hastayı ağrı tedavisinde uzman bir doktora yönlendirmek gerekebilir. Bazen, bu hastalarda ağrı kontrolü için bazı antidepresanlar dahil diğer ilaç türlerine ihtiyaç duyulur.

Zona ile Mücadelede Aklınızda Bulundurmanız Gereken 10 Madde!

Aşağıdaki önlemler, bulaşmayı önlemenize veya bu hastalığı bir kez sözleşmeli hale getirdikten sonra daha da bulaşıcı hale getirmenize yardımcı olacaktır:

1. Mevcut aşılar hakkında doktorunuza danışın.
Su çiçeği olmadıysanız, bu hastalığa karşı aşı, zona tamamen daha fazla önlemenin mümkün olmamasına rağmen, zona hastalığı daha az şiddetli hale getirebilir.
2. Başkalarına bulaşmamak için önlem alın.
Bunu yapmak için kabarcıkları her zaman kapalı tutun, tedaviyi doğru uygulayın ve yenidoğanlarla, hamile kadınlarla, bağışıklık sistemi zayıflamış ya da su çiçeği ile aşılanmayan kişilerle temastan kaçının.
3. Lezyon bölgesini temiz tutun.
Enfekte olmamak için, döküntüleri su ve sabunla yıkayın.
4. Acıyı giderin.
Lezyonlara soğuk ve ıslak kompres uygulamak, ağrı ve kaşıntıyı giderir. Kolloidal yulaf suyunda banyo yapmak veya kalamin losyonu uygulamak da çok yararlı olabilir.
5. Çizmeyin.
Süper çizilmeleri önlemek için çizik çizerek tırnaklarınızı kesin.
6. Güneşe dikkat edin.
Lezyonlar tamamen yok olana kadar güneşe maruz kalmaktan kaçının, çünkü iyileşme sürecinde koyu renkli lekeler ortaya çıkar.
7. Dinlenmeden daha iyi.

Ateşiniz varsa, ortadan kayboluncaya kadar dinlenmeniz önerilir.
8. Enfekte giysilere dikkat edin.
Sıcak suyla yıkayın veya cilt lezyonlarıyla, ayrıca yatak örtüleri ve havlularla doğrudan temasta olan giysileri atın.
8. Çocuk ve ergenler için daha dikkatli.
Her ne kadar genç insanlarda daha az görülse de, çocuğunuzun zonadan etkilenebileceğinden şüpheleniyorsanız, Reye sendromu adı verilen alışılmadık ancak ciddi bir duruma neden olabileceği için asetilsalisilik asit-aspirin almaktan kaçının.
9. En az şüpheyle doktorunuza danışın.
Zona hastalığı yaşayabileceğinizi düşünüyorsanız, doktorunuza görünün çünkü erken tedavi postherpetik nevralji veya diğer daha ciddi komplikasyonların görülme sıklığını azaltabilir, özellikle 50 yaşın üzerindeyseniz immün sistemi baskılanır veya göz belirtileri görülür.

Gece Yanığı ile İlgili Sık Sorulan Sorular

Zona Hastalığı Tehlikeli ve Ölümcül Müdür?

Bağışıklık sistemini ciddi şekilde baskılayan ve virüslerle savaşacak hiç gücü olmayan bünyelerde zonaya sebebiyet veren aktif virüs iç organlara saldırarak nadir şekilde ölümcül derecede tehlikeli durumlara yol açabilir ama çoğu kez zona hastalığı sadece bir kaç hafta boyunca yüzeysel olarak deri üstünü etkileyen bir cilt hastalığı olarak kalır ve hayati tehlike arz eden bir risk içermez ancak yine de sorununuz ciddi boyuttaysa mutlaka bir doktora danışmalısınız.

Zona Hastalığı Kansere Çevirir mi?

Halk arasında bu konuyla ilgili ciddi bir spekülasyon olmasına rağmen, zona hastalığının cilt kanseri ya da herhangi bir tür kanser hastalığına çevirme riski olduğunu destekleyen herhangi bir bilimsel kanıt yoktur.

Zona Lekesi Nasıl Geçer?

Zona hastalığı sırasında vücudunuzda çıkan kabarcık tipi oluşumları şiddetli bir şekilde kaşımaz ya da koparmazsanız, herhangi bir iz bırakma durumu söz konusu olmayacaktır ancak kendinize engel olamayıp bazı yara izleri oluşturduysanız, rahatsızlık geçtikten sonra madecassol yara izi kremi kullanabilir ya da diğer iz giderici kremlere göz atmak için cilt lekesi kremleri yazımıza bakabilirsiniz.

Zona Hastalığında Banyo Yapılır Mı?

Uzman dermatologlar, zona hastalarının banyo yapması ya da su ile temas etmesinde hiç bir sakınca olmadığını, bilakis hastaların sık sık yıkanarak zonanın sebep olduğu virüse yaşam alanının daraltılmasını ve semptomların hafifletilmesini önermektedir.

Gebelikte Görülmesi Durumunda Ne Yapılır?

Gebelikte görülme şansı çok düşük olmakla beraber kesinlikle ezbere ilaç ya da krem kullanılmaması hatta zona için şifalı bitkiler kullanımından bile kaçınılarak derhal bir kadın doğum uzmanına başvurulması gerekmektedir.

Hastalık Tekrarlar mı?

Vücudunda pasif bir şekilde varolan Herpez Zoster virüsü ilerleyen dönemlerde stres ve bağışıklığın zayıflaması gibi sebeplere bağlı olarak yeniden alevlenebilir ve zona hastalığı tekrarlayabilir. Risk faktörlerinden uzak durarak tekrarlama riskini en aza indirebilirsiniz.

Bunlara da bakabilirsin!

su çiçeği nasıl geçer ilaçları

Su Çiçeği Tedavisinde Kullanılan İlaçlar

Su çiçeği; yetişkinlerde de görülebilen ancak çocuklarda görülme sıklığı daha fazla olan, virüs kökenli bir …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir